Sindhu S
sindhus@live.in 2013
Ekaterina Gerasimova
kittykat3756@gmail.com 2013

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported License and a GNU General Public License version 3. It may be redistributed and/or modified under either license.

GPL 3 bildirimi:

Bu çalışma özgür yazılımdır: Özgür Yazılım Vakfınca yayınlanan biçimiyle GNU Genel Kamu Lisansı sürüm 3 koşulları altında yeniden dağıtabilir ve/veya değiştirebilirsiniz.

Bu çalışma yararlı olması amacıyla dağıtılmıştır, ancak HİÇBİR GARANTİSİ YOKTUR; hatta SATILABİLİRLİK ya da BİR AMACA HİZMET gibi garantisi de yoktur. Daha çok ayrıntı için GNU Genel Kamu Lisansı’na bakın.

Bu programla birlikte GNU Genel Kamu Lisansının bir kopyasını almış olmalısınız. Almadıysanız, http://www.gnu.org/licenses adresine bakın.

Uçbirim nedir?
Sabri Ünal
libreajans@gmail.com 2023, 2025.
Emin Tufan Çetin
etcetin@gmail.com 2023, 2025.

# Uçbirim genel görünümü

Uçbirim, GNOME için bir uçbirim programıdır. Aşağıdaki terimler ve açıklamaları, Uçbirim ve yetenekleriyle ilgili bilgilenmenize yardımcı olacaktır.

# Uçbirim

Uçbirim (terminal), bilgisayardaki Komut Satırı Arayüzü (Command Line Interface, CLI) olarak da adlandırılan bir metin girdi noktasıdır.

# Fiziksel uçbirimler

IBM 3270, VT100 ve diğerleri, artık fiziksel aygıtlar olarak üretilmeyen donanım uçbirimleridir. Bu uçbirimlere öykünmek için uçbirim öykünücüleri vardır.

# Uçbirim öykünücüler

Öykünme, bir bilgisayar programının başka bir programa ya da aygıta benzeme yeteneğidir.

Tty olarak da adlandırılan uçbirim öykünücüsü, görsel kullanıcı arayüzleri kullanan, ve yalnızca komut satırı ortamlarında çalışan uygulamalara etkileşimli erişim sağlayan, çağdaş bilgisayarlarda bir video uçbirimine öykünen yazılım programıdır. Bu uygulamalar aynı makinede ya da başka makinede telnet, ssh ya da dial-up aracılığıyla çalışıyor olabilir.

# VTE

Sanal Uçbirim Ortamı (Virtual Terminal Environment, VTE), görsel kullanıcı arayüzü (GUI) ortamı içindeki metin uçbirimine öykünen bir uçbirim öykünücüsüdür. Uçbirim, büyük ölçüde VTE temellidir. VTE, tümüyle işlevsel uçbirim öykününmesini gerçekleştiren parçacıklara sahiptir.

# Kabuk

Kabuk (shell), komutları ya da bir uçbirim içindeki başka programı çağırmak ya da “başlatmak” için arayüz sağlayan programdır. Ayrıca dizinlerin içeriğini görüntülemenizi ve göz atmanızı sağlar. Gözde kabuklar arasında bash, zsh ve fish bulunur.

# Kaçış Dizileri

Kaçış dizisi, uçbirimdeki verilerin anlamını değiştirmek için kullanılan bir dizi karakterdir. Kaçış dizileri, bilgisayarın bilgi gönderip almak için yalnızca tek kanalı olduğunda kullanılır. Kaçış dizileri, gönderilen verinin yürütülecek bir komut mu, yoksa saklanacak ve görüntülenecek bir bilgi mi olduğunu ayırt etmek için kullanılır.

# İstem

İstem (prompt), komut istemi (command prompt) de denir. Kabuğun komutları kabul etmeye hazır olduğunu belirtmek için komut satırı ortamında kullanılan karakter dizisidir.

İstem genellikle $, %, # ya da > karakterleriyle biter, ve geçerli çalışma dizininin yoluyla ilgili bilgi içerir. Unix tabanlı ve Unix benzeri sistemlerde, istemin kullanıcı rolüne bağlı olarak $ ya da # karakteriyle bitmesi yaygındır. Örneğin kullanıcı (user) için $ ve yönetici (superuser) için # (root (kök) olarak da adlandırılır).

# Komut

Yürütülmek üzere istemde girilen girdiye komut adı verilir. Programın adı ile birlikte, programın yürütülmesini değiştirmek için bayrak olarak iletilen diğer ek parametrelerin birleşimidir.